INDIVIDUALISMOS

Sommige werken zijn gemaakt om een muur te versieren. Andere zijn gemaakt om ongemak te provoceren.

Individualisme is specifiek ontworpen voor het Zomerzonnewende Kunstfestival 2026 als een vluchtig werk dat vanaf het begin voorbestemd was om zijn eigen transformatie door vuur te ondergaan. Gepresenteerd en geconsumeerd tijdens de zonnewende vuurceremonie op 21 juni, stelde het werk een reflectie voor op het historische traject van kunst: van de bevestiging van het individu en de beheersing van techniek tot de progressieve dematerialisatie van het kunstwerk binnen conceptuele kunst.

Het werk werd tentoongesteld in een omgeving omringd door hedendaagse, conceptuele en experimentele kunstenaars. Toch waren de eerste reacties niet gericht op Venus, de cirkel geïnspireerd op Shiva Nataraja, de fragmentatie in vier panelen, of de dialoog tussen vernietiging en reconstructie. Wat veel mensen als eerste in twijfel trokken, was de gootsteen in het midden van de compositie.

En toen begreep ik dat het werk precies was aangekomen waar het moest zijn.

Want de gootsteen was nooit slechts een object.

Het was het ego.

Tijdens mijn reis door India bezocht ik de Kashi Vishwanath Tempel in Varanasi. Daar ervoer ik een energie geassocieerd met Shiva die me lang na mijn terugkeer thuis bijbleef. Van zijn vele manifestaties was de figuur die me het meest diepgaand raakte Shiva Nataraja, de Heer van de Kosmische Dans.

Zijn symboliek ligt niet alleen in vernietiging, maar in de transformatie die daarop volgt. Vernietiging als een noodzakelijke voorwaarde voor wederopbouw.

Dat idee bleef maandenlang bij me totdat het uiteindelijk dit werk werd.

In mijn herinterpretatie verdwijnt Shiva en wordt vervangen door Botticelli's Venus, een symbool van de geboorte van westerse schoonheid. Beide figuren zijn verenigd binnen dezelfde tijdelijke cirkel, waar creatie en vernietiging ophouden tegenpolen te zijn en onafscheidelijke delen van één proces worden.

Onder haar staat een overvolle Rococo-stijl gootsteen gevuld met bloemen. Een mooi, overdadig, decoratief en oppervlakkig object dat fungeert als een representatie van het hedendaagse ego, een symbool van artistieke identiteit getransformeerd in uiterlijk, branding of discours.

Het werk bevraagt ook een terugkerende spanning binnen de hedendaagse kunst: de scheiding tussen techniek en concept. We leven in een tijdperk waarin een idee meer betekenis kan krijgen dan de materiële realisatie ervan, terwijl technische vaardigheid vaak als secundair wordt beschouwd. Individualisme verwerpt conceptuele kunst niet; integendeel, het reflecteert op de extreme mate waarin individualisme het kunstsysteem heeft doordrongen, waar de uitleg vaak belangrijker wordt dan de directe ervaring van het werk zelf.

Verdeeld in vier panelen, representeert het werk zowel de elementen als de hedendaagse fragmentatie van kunst. Het figuratieve en het conceptuele lijken tegenovergestelde posities, terwijl ze in werkelijkheid tot dezelfde cyclus behoren.

Om deze reden vertegenwoordigde het verbranden van Individualisme geen einde, maar een overgangsritueel.

Door rituele vernietiging stelde het werk voor dat elke culturele constructie in zichzelf het zaad van zijn eigen vernieuwing draagt. Vuur fungeerde als een agent van transformatie, waardoor het werk terugkeerde naar een staat van mogelijkheid en ruimte creëerde voor nieuwe vormen van expressie.

Het vreugdevuur werd een collectieve ceremonie van dankbaarheid, dans en viering van de zonnewende. De verzamelde gemeenschap begeleidde de transformatie van het werk door beweging en gedeelde aanwezigheid, culminerend in een evocatie van Shiva Nataraja's dans – een symbool van creatieve vernietiging en de eeuwige cyclus van dood, regeneratie en wedergeboorte.

Op deze manier hield Individualisme op louter een kunstwerk te zijn en werd het een ritueel gebaar: een reflectie op kunst, het ego en de noodzaak om bepaalde structuren te vernietigen om andere te laten ontstaan.

Want misschien is het echte probleem met hedendaagse kunst noch een gebrek aan techniek, noch een gebrek aan concept.

Misschien is het probleem dat we zijn vergeten dat elke creatie, zoals het leven zelf, ooit moet verdwijnen om opnieuw te beginnen.